1. 7440 Sayılı Kanunun 6/1-c Maddesi ve Stok Affı Kapsamı

Bilindiği üzere; 7440 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanunun 6/1-c maddesi hükmü ile gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerine, işletmelerinde mevcut olduğu hâlde kayıtlarında yer almayan emtia, makine, teçhizat ve demirbaşları yasal kayıtlarına intikal ettirmek suretiyle, kayıtlarını mevcut duruma uygun hale getirme imkanı sağlanmıştır.

2. Stok Affı Beyanı ve KDV İndirimi ve KDV İadesinin Kısıtlanması

Mezkur Kanunun 6/1-c maddesinde yer alan “İşletme Kayıtlarının Düzeltilmesi (Stok Affı)” hükmü kapsamında emtia stok affı beyanında bulunan mükelleflerin süresinde beyan edip ödediği kdv tutarları mükellefler tarafından 1 Nolu kdv beyannamesinde genel esaslar çerçevesinde indirim konusu yapılabilmekte ancak yine aynı kanun hükmü gereği stok affı kapsamında indirilen kdv tutarları iade konusu yapılamamaktadır.

3. İlişkili Kişiler Açısından KDV İadesi

Genel esaslar çerçevesinde indirim konusu yapılabilecek ancak iade konusu yapılamayacak hükmü sadece stok affından yararlanan mükellefleri değil, stok affından faydalanan mükelleflerin mal sattığı ilişkili kişileri de bağlamaktadır. Şöyle ki; stok affından yararlanan mükellefin beyan ettikleri malların doğrudan ilişkili kişilere satılması sırasında yüklenilen bir kdv tutarı ortaya çıkmaktadır. İlişkili kişi tarafından yüklenilen bu kdv tutarı 3065 sayılı kdv kanununun tanıdığı hükümler çerçevesinde iadeye de konu edilebilmektedir. İlişkili kişi tarafından yüklenilen kdv’nin tamamının iadeye konu edilmesi mevzuata aykırılık meydana getirmekte ve stok affından faydalanan mükellefin ilişkili kişiler üzerinden dolaylı olarak vergi iadesi almalarına neden olmaktadır.

4. Stok Affı Kapsamında İade Edilemeyecek Tutarlar (Örnek Uygulama)

Basit bir örnek vermek gerekirse,

• Stok affında bulunan mükellefin 100 birim mal için beyan ettiği tutar 100.000-TL, kdv oranı da %18 olsun. 7440 sayılı kanun gereği stok affından faydalanan mükellefler tarafından kdv oranının yarısına isabet eden tutar olan 9.000-TL’nin ilgili mükellef tarafından ödenmesi durumunda, ödendiği dönem 1 nolu kdv beyannamesi ile genel esaslar çerçevesinde indirim konusu yapılabilir ancak iade konusu yapılamaz.

• Stok beyanında bulunan bu mükellef tarafından beyannameye dahil edilen bu 100 birim mal 150.000-TL bedel ile ilişkili kişiye satıldığında hesaplanan 27.000-TL kdv tutarı ilişkili kişi açısından yüklenilir. Yüklenilen bu kdv tutarının tamamı 3065 sayılı kanun çerçevesinde iade konusu yapıldığında, stok beyanında bulunan mükellef tarafından iade alınamayan 9.000-TL’de dolaylı olarak iade edilmiş olur. Bu örnekte iade konusu yapılabilecek maksimum tutar 18.000-TL (27.000-9.000) olup, geriye kalan 9.000-TL’nin iadesi talep edilmemeli ve ilişkili kişi tarafından da genel esaslar çerçevesinde indirim konusu yapılmalıdır.

5. Muhasebe Kayıtları, Stok Takibi, Vergisel Riskler ve Cezai Yaptırımlar

Diğer taraftan dikkat edilmesi gereken bir diğer husus stok beyanında bulunan mükellefler tarafından beyanda bulunulan emtialar için 15 nolu (stok hesap grubu) hesaplarda ayrı bir alt hesap kullanması gerekliliğidir. Çünkü hali hazırda bir ürünün devamı niteliğinde olan mallar, ilişkili kişi kapsamında satışa konu olduğu dönem yine ilişkili kişi tarafından vergi iadesine konu edilemeyecektir. Stokların takibi açısından bu önemli bir konudur. Zira düzgün tutulmayan bir stok yapısı olması durumunda “ilk giren ilk çıkar FİFO” muhasebe yönteminin kullanıldığı ispat edilemez ise ortaya bir haksız iade alma durumu çıkabilmektedir. Haksız olarak alınan iade tutarı 213 sayılı VUK’un 341 ve 344’üncü maddeleri gereği 1 kat vergi ziyaı cezası kesilmek suretiyle vergi idaresi tarafından geri çağrılmaktadır.