Yurt dışından elde edilen kazançlarda vergi istisnası 2026 yılında yürürlüğe giren önemli gelir vergisi düzenlemelerinden biridir. 21 Mayıs 2026 tarihli ve 7582 sayılı Kanun ile Gelir Vergisi Kanunu’na eklenen mükerrer 20/D maddesi kapsamında, belirli şartları taşıyan gerçek kişilerin yurt dışından elde ettikleri kazanç ve iratlar 20 yıl süreyle gelir vergisinden istisna edilmiştir.

Düzenleme, özellikle Türkiye’de yeniden yerleşik hale gelen gerçek kişiler açısından uzun vadeli bir vergi avantajı sağlamaktadır. Ancak istisnadan yararlanmak için yalnızca Türkiye’de yerleşmiş sayılmak yeterli değildir. Önceki üç takvim yılına ilişkin ikametgâh ve mükellefiyet durumu, başvuru süresi ve istisna belgesi alınması gibi şartların birlikte sağlanması gerekir.

Yurt dışından elde edilen kazançlarda vergi istisnası nedir?

Gelir Vergisi Kanunu’nun mükerrer 20/D maddesine göre, Türkiye’de yerleşmiş sayılan gerçek kişilerin, Türkiye’de yerleşmiş sayılmaya başlamadan önceki son üç takvim yılında Türkiye’de ikametgâhının ve vergi mükellefiyetinin bulunmaması halinde, yurt dışından elde ettikleri kazanç ve iratlar 20 yıl boyunca gelir vergisinden istisna edilir.

İstisna yalnızca yurt dışında elde edilen kazanç ve iratları kapsar. Türkiye’de elde edilen gelirler bakımından ise genel vergilendirme hükümleri uygulanmaya devam eder. Bu nedenle mükellefin Türkiye ve yurt dışı gelirlerini ayrı ayrı değerlendirmesi gerekir.

Kimler istisnadan yararlanabilir?

İstisnadan, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren Türkiye’de yerleşmiş sayılan gerçek kişiler yararlanabilir. Bunun yanında kişinin, Türkiye’de yerleşmiş sayılmasından önceki son üç takvim yılında Türkiye’de ikametgâhının ve vergi mükellefiyetinin bulunmaması gerekir.

Türkiye’de yerleşmiş sayılma bakımından ikametgâhı Türkiye’de bulunanlar veya bir takvim yılı içerisinde Türkiye’de devamlı olarak altı aydan fazla oturanlar dikkate alınır. Geçici ayrılmalar bu süreyi kesmez. Kurumlar vergisi mükellefleri ise bu istisnanın kapsamına girmez.

Son üç takvim yılı şartı neden önemli?

İstisnanın en kritik unsurlarından biri, Türkiye’de yerleşik hale gelmeden önceki son üç takvim yılının incelenmesidir. Bu dönemde kişinin Türkiye’de ikametgâhının bulunması veya istisnaya engel teşkil eden bir vergi mükellefiyetinin mevcut olması halinde istisna belgesi verilmez.

Örneğin kişi 2027 yılında Türkiye’de yerleşmiş sayılmışsa, 2024, 2025 ve 2026 yıllarındaki durumu kontrol edilir. Bu yıllardan birinde Türkiye’de ikametgâhının bulunduğu tespit edilirse, diğer şartlar sağlansa bile istisnadan yararlanılamaz.

Daha önce Türkiye’de kira geliri elde edenler yararlanabilir mi?

İstisna kapsamına girmeden önce Türkiye’de bazı gelirler nedeniyle mükellefiyet bulunması her durumda istisnayı ortadan kaldırmaz.

Türkiye’de daha önce gayrimenkul sermaye iradı, menkul sermaye iradı veya değer artışı kazancı nedeniyle mükellefiyet tesis edilmiş olması, diğer şartların da sağlanması kaydıyla istisnadan yararlanılmasına engel değildir.

Örneğin geçmişte Türkiye’de kira geliri elde eden ve bu nedenle yıllık beyanname veren bir kişinin, diğer şartları taşıması halinde istisna belgesi alması mümkündür.

Ücret ve ticari kazanç durumuna dikkat

Rehberde, Türkiye’de yerleşmiş sayılmadan önceki son üç takvim yılından birinde ücret geliri elde eden kişinin istisnadan yararlanamayacağı örneğine yer verilmiştir. Aynı şekilde bu dönemde ticari kazanç nedeniyle mükellefiyet bulunması da istisna belgesinin verilmesine engel olabilir.

Bu nedenle geçmiş üç yıllık dönemde Türkiye’de herhangi bir gelir elde edilmişse, gelirin niteliği ayrıca değerlendirilmelidir.

İstisna başvurusu nereye yapılır?

İstisnadan yararlanmak isteyen kişilerin, tarha yetkili vergi dairesine başvurarak “Yurt Dışından Elde Edilen Kazanç ve İratlar İçin İstisna Belgesi” almaları gerekir.

Vergi dairesi başvuruyu değerlendirirken kişinin Türkiye’de yerleşmiş sayılıp sayılmadığını, önceki üç takvim yılındaki ikametgâh ve mükellefiyet durumunu ve başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığını kontrol eder.

Başvuru süresi ne zaman sona erer?

Kişinin, Türkiye’de yerleşmiş sayıldığı takvim yılının sonuna kadar istisna belgesi için başvurması gerekir.

Ancak kişi takvim yılının son iki ayında Türkiye’de yerleşmiş sayılmışsa özel bir süre uygulanır. Bu durumda başvuru, takip eden takvim yılının ikinci ayının sonuna kadar yapılabilir.

Kasım ve aralık ayında yerleşenler için özel süre

Örneğin 2 Kasım 2026 tarihinde Türkiye’de yerleşmiş sayılan bir kişi, takip eden yılın Şubat ayı sonuna kadar başvuruda bulunabilir. Buna karşılık başvurunun belirtilen süre içinde yapılmaması halinde istisna belgesi verilmez.

Bu nedenle başvuru süresi, istisnadan yararlanma bakımından en önemli şekli şartlardan biridir.

İstisna kapsamındaki gelirler beyan edilir mi?

İstisna kapsamındaki yurt dışı kazanç ve iratlar için yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmez.

Mükellefin Türkiye’de elde ettiği başka gelirler nedeniyle yıllık gelir vergisi beyannamesi vermesi gerekse dahi, istisna kapsamındaki yurt dışı gelirleri bu beyannameye dahil edilmez.

Örneğin istisnadan yararlanan bir kişinin yurt dışında bulunan gayrimenkulünden kira geliri elde etmesi halinde, bu gelir istisna kapsamındaysa Türkiye’de verilecek yıllık gelir vergisi beyannamesine eklenmez.

Türkiye’de elde edilen gelirler istisna kapsamında mı?

Hayır. İstisna yalnızca yurt dışından elde edilen kazanç ve iratlar için geçerlidir.

Rehberde yer alan örnekte, Türkiye’de elde edilen kira geliri ve kâr payının istisna kapsamında olmadığı belirtilmiştir. Buna karşılık İspanya’dan elde edilen kâr payı ile Monaco’dan elde edilen kira geliri, diğer şartların sağlanması halinde istisna kapsamında değerlendirilmiştir.

Dolayısıyla kişinin Türkiye’den elde ettiği gelirler için genel beyan ve vergilendirme kuralları uygulanmaya devam eder.

Gider ve maliyetler vergiye tabi gelirden indirilebilir mi?

İstisna kapsamındaki kazanç ve iratlara ilişkin gider ve maliyetler, Türkiye’de vergiye tabi diğer kazançların tespitinde dikkate alınamaz.

Başka bir ifadeyle, vergiden istisna edilen yurt dışı gelirin elde edilmesi için yapılan giderlerin Türkiye’de vergilendirilen başka bir gelirden düşülmesi mümkün değildir.

Yurt dışında ödenen vergiler Türkiye’de mahsup edilir mi?

İstisna kapsamındaki gelirler nedeniyle yabancı ülkelerde ödenen vergiler, Türkiye’de hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilemez.

Bunun nedeni, söz konusu gelirin Türkiye’de zaten gelir vergisinden istisna edilmiş olmasıdır.

Şartların sonradan sağlanmadığı tespit edilirse ne olur?

İstisna şartlarını taşımadığı halde istisnadan yararlandığı sonradan tespit edilen kişiler açısından önemli vergisel sonuçlar doğar.

Beyan edilmeyen gelirler nedeniyle eksik tahakkuk eden vergiler, vergi ziyaı cezası ve gecikme faiziyle birlikte tahsil edilir. Ayrıca daha önce düzenlenmiş olan istisna belgesi iptal edilir.

Bu nedenle özellikle Türkiye’de yerleşik hale gelmeden önceki üç yıllık dönemin doğru değerlendirilmesi büyük önem taşır.

20 yıllık sürede veraset vergisi oranı yüzde 1

Düzenlemenin dikkat çeken hükümlerinden biri de veraset yoluyla gerçekleşen mal intikallerine ilişkindir.

Yurt dışından elde edilen kazanç ve iratlarda gelir vergisi istisnasından yararlanan kişilerin, istisna için öngörülen 20 yıllık süre içinde veraset yoluyla gerçekleşen mal intikallerinde vergi oranı yüzde 1 olarak uygulanır.

Sonuç olarak 2026 yılında yürürlüğe giren yurt dışı kazanç ve irat istisnası, şartları sağlayan gerçek kişiler açısından oldukça önemli ve uzun süreli bir vergi avantajı sunmaktadır. Ancak bu avantajdan yararlanabilmek için son üç takvim yılı şartı, Türkiye’de yerleşmiş sayılma durumu, başvuru süresi ve istisna belgesi sürecinin dikkatle takip edilmesi gerekir.