Ticari kazanç ve serbest meslek kazancı elde eden mükellefler için binek otomobillerin giderleştirilmesi konusu büyük önem taşımaktadır. Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından güncellenen “Binek Otomobillerin Giderleri ve Amortismanlarının Vergi Matrahından İndirilmesi Rehberi”, bu alandaki yasal sınırları ve uygulamaları açık bir şekilde ortaya koyuyor. 2025 yılına dair rakamların yer aldığı rehberde kira giderleri, amortisman, KDV ve ÖTV uygulamaları detaylandırılıyor.
1. Binek Otomobil Tanımı ve Kapsam
Rehbere göre binek otomobil; esas itibarıyla insan taşımak amacıyla üretilmiş, 87.03 GTİP koduna giren motorlu taşıtlardır. Ambulans, cenaze aracı, para taşıma aracı gibi özel amaçlı taşıtlar bu kapsam dışındadır. Rehberde yalnızca ticari veya mesleki faaliyette kullanılan araçların giderleri dikkate alınmaktadır.
2. Kira Giderlerinde Yıllık Limit ve Kısıtlamalar
2025 yılı için kira giderinde aylık azami indirim tutarı 37.000 TL olarak belirlenmiştir. Bu tutarı aşan kısım vergi matrahından indirilemez. Özellikle serbest meslek erbapları ve banka/sigorta şirketleri için KDV uygulaması da farklılık göstermektedir.
Örnek Kira Gideri Tablosu
| Kira Bedeli (KDV Hariç) | Gider Olarak Yazılabilir | KKEG (İndirilemez Gider) |
|---|---|---|
| 45.000 TL | 37.000 TL | 8.000 TL |
3. Vergilerde Gider Kısıtlaması: ÖTV ve KDV
2025 yılı itibarıyla binek otomobillerin iktisabına ilişkin ÖTV ve KDV toplamının en fazla 990.000 TL’ye kadar olan kısmı gider olarak kabul edilmektedir. Ayrıca, ilk iktisap bedeli 1.100.000 TL’yi (vergiler hariç) veya amortismana tabi tutarı 2.100.000 TL’yi aşan araçlarda amortisman gideri kısıtlanmaktadır.
4. Genel Giderlerin Sınırlandırılması
Araçların akaryakıt, sigorta, bakım, kasko gibi cari giderlerinin yalnızca %70’i vergi matrahından indirilebilmektedir. Geri kalan %30’luk kısım yine KKEG olarak işlem görür.
Gider Sınırlaması Tablosu
| Gider Türü | Harcama Tutarı | %70 Gider Yazılabilir | %30 KKEG |
|---|---|---|---|
| Akaryakıt | 300.000 TL | 210.000 TL | 90.000 TL |
| Kasko | 30.000 TL | 21.000 TL | 9.000 TL |
| Otopark | 6.000 TL | 4.200 TL | 1.800 TL |
5. Amortisman Uygulaması ve Kıst Amortisman
Vergi Usul Kanunu’na göre amortisman ayrılan otomobillerde, gider yazılabilecek azami amortisman bedeli 2025 yılı için 2.100.000 TL ile sınırlandırılmıştır. Aktife alındığı yıl kıst amortisman uygulanmakta, kalan tutar itfa süresinin son yılında tamamen giderleştirilebilmektedir.
Sonuç ve Uyarılar
Binek otomobil giderlerinin vergisel açıdan nasıl değerlendirileceği, şirketler ve serbest meslek sahipleri için büyük maliyet avantajı veya kaybı yaratabilmektedir. Bu nedenle her yıl güncellenen sınırları dikkate alarak kayıt ve gider planlaması yapılması büyük önem taşımaktadır. GİB’in rehberi, bu anlamda mükellefler için yol gösterici ve mali hata riskini azaltıcı bir kaynaktır.
